Về hệ thống quản lý và điều tiết bất động sản của Chính phủ Việt Nam
01 - Sơ đồ tổng quan các mối quan hệ
Hệ thống quản lý bất động sản Việt Nam vận hành theo hai trục dọc song song: trục đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường → Sở → Phòng) và trục nhà ở - thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng → Sở Xây dựng), với Ủy ban nhân dân các cấp là đầu mối tổ chức tại địa phương - chi tiết được trình bày ở hai mục dưới.
02 - Hệ thống tổ chức hành chính liên quan đến bất động sản
Hệ thống tổ chức của cơ quan quản lý đất đai được tổ chức từ cấp trung ương đến cấp địa phương:
- Cấp trung ương (đại diện cho Chính phủ): Bộ Tài nguyên và Môi trường
- Cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Sở Tài nguyên và Môi trường
- Cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh: Phòng Tài nguyên và Môi trường
Các tổ chức dịch vụ công về đất đai được thành lập và hoạt động theo quy định của Chính phủ. Các cơ quan địa phương - Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng đăng ký đất đai... - có trách nhiệm quản lý hiện trạng đất đai. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện có trách nhiệm xây dựng tổ chức quản lý đất đai tại địa phương mình: bổ nhiệm cán bộ quản lý đất đai và thực hiện các nhiệm vụ liên quan. Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Bộ Nội vụ quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của cơ quan quản lý đất đai ở địa phương cũng như nhiệm vụ của cán bộ địa chính tại địa phương.
03 - Cơ quan hành chính liên quan đến thị trường nhà ở và bất động sản
Chính phủ quản lý nhà ở trên phạm vi cả nước thông qua hệ thống "Cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản". Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu này là Bộ Xây dựng (ở địa phương: Sở Xây dựng).
Cơ sở dữ liệu này thu thập, điều tra, đánh giá, xử lý thông tin và đăng tải các dữ liệu cơ bản đã số hóa về nhà ở và thị trường bất động sản - là các tệp dữ liệu được tích hợp, lưu trữ có hệ thống, có tổ chức, được cập nhật, quản lý và sử dụng bởi hệ thống thông tin, thiết bị lưu trữ và các phương tiện truyền thông. Đây là hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý nhà nước, hoạt động kinh tế, xã hội và các mục đích hợp pháp khác (khoản 1 Điều 6 Nghị định số 117/2015/NĐ-CP ngày 12/11/2015 về xây dựng, quản lý và sử dụng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản).