Hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ khi sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam: Nghĩa vụ và các điểm cần lưu ý trong thực tiễn
Luật sư Việt Nam
Luật sư điều hành, chúng tôi
Luật sư Việt Nam
Hòa giải viên - Quản tài viên phá sản - Kiểm soát viên độc lập
Mục lục
01 - Nghĩa vụ thông báo tuyển dụng lao động Việt Nam
02 - Quy định về quản lý, sử dụng lao động nước ngoài
03 - Nghĩa vụ thông báo về việc giao kết hợp đồng lao động với lao động nước ngoài
04 - Nghĩa vụ báo cáo tình hình sử dụng lao động nước ngoài
Bài viết trình bày chi tiết về các nghĩa vụ và điểm cần lưu ý trong thực tiễn khi doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam. Bài viết bao quát các quy định mới nhất về giấy phép lao động, hợp đồng lao động, nghĩa vụ báo cáo đối với người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
Theo Nghị định số 152/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 30/12/2020) và Nghị định số 70/2023/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 18/9/2023, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 152/2020/NĐ-CP), doanh nghiệp tại Việt Nam sử dụng lao động nước ngoài phải thực hiện các nghĩa vụ sau.
01 - Nghĩa vụ thông báo tuyển dụng lao động Việt Nam
1.1. Nghĩa vụ bảo vệ lao động trong nước
Mục đích: Bảo vệ cơ hội việc làm cho lao động Việt Nam và bảo đảm khả năng tiếp cận các vị trí đòi hỏi nhân lực trình độ cao.
Thời điểm áp dụng: Kể từ ngày 1/1/2024, trước khi xem xét tuyển dụng lao động nước ngoài, doanh nghiệp phải thực hiện thông báo tuyển dụng đối với vị trí đó cho lao động Việt Nam.
1.2. Phương thức thông báo tuyển dụng
Kênh thông báo:
Cổng thông tin điện tử của Cục Việc làm thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (MOLISA)
Cổng thông tin điện tử của Trung tâm dịch vụ việc làm địa phương (do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh/thành phố quản lý)
1.3. Thời hạn thông báo tuyển dụng
Thời hạn thông báo:
Phải thực hiện thông báo tuyển dụng trong vòng 15 ngày trước ngày dự kiến nộp báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài lên Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (MOLISA) hoặc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội địa phương.
Thực hiện theo thẩm quyền của tỉnh/thành phố nơi làm việc.
1.4. Điểm lưu ý trong thực tiễn
Điều chỉnh kế hoạch tuyển dụng từ sớm: Khi lập kế hoạch tuyển dụng lao động nước ngoài, cần tính đến nghĩa vụ thông báo tuyển dụng lao động Việt Nam và quản lý lịch trình bao gồm thời hạn thông báo 15 ngày.
Tính chính xác của nội dung thông báo: Thông báo tuyển dụng phải ghi rõ, chính xác các thông tin như tên vị trí, nội dung công việc, kỹ năng yêu cầu, điều kiện lương.
Lưu giữ tài liệu chứng minh: Hồ sơ chứng minh việc đã thực hiện thông báo tuyển dụng (ảnh chụp màn hình, đường dẫn đăng tin...) cần được lưu giữ cẩn thận vì có thể phải xuất trình trong quá trình làm thủ tục hành chính.
02 - Quy định về quản lý, sử dụng lao động nước ngoài
2.1. Nghĩa vụ có giấy phép lao động
Khi lao động nước ngoài làm việc tại doanh nghiệp ở Việt Nam, bắt buộc phải có một trong các loại giấy tờ sau:
Giấy phép lao động (Work Permit)
Giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động (Work Permit Exemption Certificate)
Nhờ đó, doanh nghiệp có thể chứng minh việc sử dụng lao động nước ngoài là hợp pháp và bảo đảm việc quản lý tuân thủ đúng pháp luật lao động.
2.2. Xử lý khi chấm dứt hợp đồng lao động
Khi lao động nước ngoài chấm dứt hợp đồng lao động, doanh nghiệp có nghĩa vụ thực hiện các việc sau:
Thu hồi giấy phép lao động: Sau khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp phải nhanh chóng thu hồi giấy phép lao động từ người lao động nước ngoài đó.
Nộp trả giấy phép: Giấy phép lao động đã thu hồi phải được nộp trả cho cơ quan đã cấp (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội địa phương).
03 - Nghĩa vụ thông báo về việc giao kết hợp đồng lao động với lao động nước ngoài
3.1. Nghĩa vụ giao kết hợp đồng lao động
Theo khoản 3 Điều 11 và khoản 3 Điều 18 Nghị định số 152/2020/NĐ-CP, các nghĩa vụ sau được đặt ra:
Trường hợp lao động nước ngoài được tuyển dụng theo hình thức hợp đồng lao động, sau khi hoàn tất việc cấp mới hoặc gia hạn giấy phép lao động, người sử dụng lao động (doanh nghiệp) và lao động nước ngoài phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản theo pháp luật lao động Việt Nam.
Hợp đồng lao động phải được giao kết trước ngày dự kiến bắt đầu làm việc của lao động nước ngoài.
3.2. Nghĩa vụ nộp hợp đồng lao động
Sau khi giao kết hợp đồng lao động, người sử dụng lao động (doanh nghiệp) phải nộp bản gốc hoặc bản sao có công chứng cho Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội).
04 - Nghĩa vụ báo cáo tình hình sử dụng lao động nước ngoài
4.1. Báo cáo định kỳ tình hình sử dụng lao động
Nếu doanh nghiệp có sử dụng lao động nước ngoài, theo Nghị định số 152/2020/NĐ-CP và Nghị định số 70/2023/NĐ-CP, doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo theo thời hạn và mẫu quy định như sau.
Thời hạn báo cáo:
Trước ngày 5/7 hằng năm: Báo cáo tình hình sử dụng lao động của 6 tháng đầu năm (tháng 1 - tháng 6)
Trước ngày 5/1 năm sau: Báo cáo tình hình sử dụng lao động của cả năm (tháng 1 - tháng 12)
Thời kỳ báo cáo:
Báo cáo 6 tháng: Số liệu từ ngày 15/12 năm trước đến ngày 14/6 của năm báo cáo
Báo cáo cả năm: Số liệu từ ngày 15/12 năm trước đến ngày 14/12 của năm báo cáo
4.2. Báo cáo khi lao động nước ngoài làm việc tại nhiều tỉnh, thành phố
Quy định mới: Trường hợp lao động nước ngoài làm việc cho một doanh nghiệp nhưng tại nhiều tỉnh, thành phố khác nhau, cần thực hiện như sau.
Thời hạn báo cáo: Báo cáo trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi lao động nước ngoài bắt đầu làm việc.
Phương thức báo cáo:
Báo cáo qua hệ thống điện tử tới các cơ quan sau:
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (MOLISA)
Sở Lao động - Thương binh và Xã hội của từng tỉnh/thành phố nơi lao động nước ngoài làm việc