Điều kiện cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài tại Việt Nam được nới lỏng đáng kể! Lợi ích cho doanh nghiệp và người lao động
Nhờ Nghị định số 70/2023/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 18/9/2023, việc xin cấp giấy phép lao động (work permit) tại Việt Nam trở nên dễ dàng hơn! Bài viết này trình bày chi tiết những điểm sửa đổi quan trọng liên quan đến quy trình tuyển dụng lao động nước ngoài và doanh nghiệp, bao gồm việc nới lỏng điều kiện cấp giấy phép lao động cho chuyên gia, nhà quản lý, và đơn giản hóa thủ tục nộp hộ chiếu. ✅ Nới lỏng yêu cầu chứng minh bằng cấp ✅ Linh hoạt hóa yêu cầu kinh nghiệm thực tế ✅ Mở rộng phạm vi vị trí quản lý. Đây là thông tin không thể bỏ qua đối với doanh nghiệp đang cân nhắc tuyển dụng lao động nước ngoài và người nước ngoài mong muốn làm việc tại Việt Nam!
Nghị định số 70/2023/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 18/9/2023, đã sửa đổi một số quy định liên quan đến lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Nghị định này nới lỏng điều kiện cấp giấy phép lao động (work permit) và đơn giản hóa thủ tục, giúp lao động nước ngoài dễ dàng có được giấy phép cần thiết hơn. Dưới đây là nội dung chi tiết của các sửa đổi.
01 - Thay đổi điều kiện cấp giấy phép lao động
Với việc Nghị định số 70/2023/NĐ-CP có hiệu lực, điều kiện cấp giấy phép lao động cho vị trí chuyên gia và nhà quản lý điều hành (giám đốc) đã được nới lỏng. Nhờ đó, lao động nước ngoài dễ đáp ứng các điều kiện cần thiết hơn, và việc chuẩn bị hồ sơ chứng minh cũng thuận tiện hơn.
1.1. Về chuyên gia
Quy định trước đây
Trước đây, để làm việc tại Việt Nam với tư cách "chuyên gia", lao động nước ngoài phải đáp ứng các điều kiện sau:
Tốt nghiệp đại học (bằng cử nhân) trở lên hoặc có trình độ tương đương, và có từ 3 năm kinh nghiệm thực tế trở lên trong lĩnh vực liên quan.
Bắt buộc phải có bằng tốt nghiệp đại học. (Tuy nhiên, thực tế có không ít người bị thất lạc văn bằng, khiến việc xin cấp lại rất khó khăn và dẫn đến không thể cấp giấy phép lao động.)
Chuyên ngành đào tạo và kinh nghiệm thực tế phải phù hợp với nhau. (Yêu cầu này khiến việc xin giấy xác nhận kinh nghiệm gặp khó khăn, và một số hồ sơ buộc phải nộp giấy xác nhận không đúng với kinh nghiệm thực tế.)
Quy định mới (sau khi nới lỏng)
【Thay đổi về điều kiện】
"Tốt nghiệp đại học (bằng cử nhân) trở lên hoặc có trình độ tương đương, và có từ 3 năm kinh nghiệm thực tế trở lên trong lĩnh vực liên quan đến vị trí dự kiến đảm nhiệm."
➡ Những điểm thay đổi chính:
✅ Không cần nộp bằng tốt nghiệp (bằng cử nhân). Có thể thay thế bằng giấy chứng nhận tốt nghiệp.
✅ Kinh nghiệm thực tế không còn bắt buộc phải trùng khớp với chuyên ngành đào tạo đại học. Chỉ cần có kinh nghiệm liên quan đến vị trí dự kiến đảm nhiệm là có thể được cấp giấy phép.
【Mở rộng loại giấy tờ chứng minh đối với chuyên gia, lao động kỹ thuật】
Nghị định số 70/2023/NĐ-CP cũng mở rộng các loại giấy tờ chứng minh đối với "chuyên gia" và "lao động kỹ thuật". Nhờ đó, các phương thức chứng minh trở nên linh hoạt hơn.
✅ Các loại giấy tờ chứng minh
Văn bằng, chứng chỉ tốt nghiệp, chứng chỉ chuyên môn
Giấy xác nhận kinh nghiệm do doanh nghiệp, tổ chức, cơ quan nước ngoài cấp
Giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động đã được cấp trước đó
➡ Điểm thay đổi:
Lao động nước ngoài đã từng được cấp giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận miễn giấy phép, khi chuyển sang vị trí công việc mới, không còn phải nộp lại giấy xác nhận kinh nghiệm. Thay vào đó, chỉ cần nộp giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận miễn giấy phép trước đó là có thể nộp hồ sơ.
1.2. Về nhà quản lý điều hành (giám đốc)
Quy định trước đây
Trước đây, để được cấp giấy phép lao động với tư cách "nhà quản lý điều hành (giám đốc)", cần đáp ứng điều kiện sau:
"Là người đứng đầu cao nhất của doanh nghiệp, tổ chức, cơ quan, trực tiếp chỉ đạo bộ phận trực thuộc."
Định nghĩa này chỉ giới hạn ở người đại diện doanh nghiệp (Tổng giám đốc, giám đốc điều hành...), còn người phụ trách bộ phận hoặc quản lý một lĩnh vực cụ thể không thuộc đối tượng được cấp giấy phép lao động.
Quy định mới (sau khi nới lỏng)
【Mở rộng đối tượng】
Theo sửa đổi tại Nghị định số 70/2023/NĐ-CP, định nghĩa về nhà quản lý điều hành đã được mở rộng, áp dụng các yêu cầu sau:
"Người phụ trách một bộ phận trực thuộc của doanh nghiệp, tổ chức, cơ quan, trực tiếp chỉ đạo ít nhất một lĩnh vực và thực hiện công việc theo chỉ đạo của người đứng đầu tổ chức" cũng được công nhận là "nhà quản lý điều hành".
➡ Những điểm thay đổi chính:
✅ Không chỉ người đại diện doanh nghiệp mà cả người phụ trách bộ phận cũng được công nhận là "nhà quản lý điều hành".
✅ Người trực tiếp chỉ đạo một lĩnh vực cụ thể, thực hiện công việc dưới sự quản lý của người đứng đầu doanh nghiệp/tổ chức cũng thuộc đối tượng áp dụng.
【Mở rộng loại giấy tờ chứng minh nhà quản lý điều hành/giám đốc】
Nghị định số 70/2023/NĐ-CP cũng mở rộng các loại giấy tờ chứng minh đối với "nhà quản lý điều hành (giám đốc)".
✅ Các loại giấy tờ chứng minh:
Điều lệ công ty hoặc quy chế hoạt động của tổ chức
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy phép thành lập, nghị quyết của cơ quan/tổ chức/doanh nghiệp, hoặc
Quyết định bổ nhiệm
➡ "Quyết định bổ nhiệm" là điểm đặc biệt quan trọng!
Ngay cả với vị trí không được ghi nhận trong điều lệ hoặc văn bản thành lập của doanh nghiệp, nếu có "quyết định bổ nhiệm" vẫn có thể xin được giấy phép lao động. Doanh nghiệp có thể tuyển dụng lao động nước ngoài linh hoạt hơn, tăng mức độ tự do trong tuyển dụng.
02 - Đơn giản hóa thủ tục
Với sửa đổi tại Nghị định số 70/2023/NĐ-CP, thủ tục xin cấp giấy phép lao động tại Việt Nam đã được đơn giản hóa, thuận tiện hơn cho lao động nước ngoài.
2.1. Quy định và vướng mắc trước đây
Theo quy định trước đây, lao động nước ngoài có thể xin cấp giấy phép lao động trước khi làm việc tại Việt Nam, nhưng trong hồ sơ xin cấp bắt buộc phải có "bản sao hộ chiếu đã hợp pháp hóa lãnh sự".
✅ Vấn đề
Để có được "bản sao hộ chiếu đã hợp pháp hóa lãnh sự", bản thân người lao động phải nhập cảnh vào Việt Nam, khiến gánh nặng thủ tục xin cấp rất lớn. Điều này phát sinh chi phí và thủ tục nhập cảnh trước cho lao động nước ngoài, đồng thời ảnh hưởng đến quy trình tuyển dụng của doanh nghiệp.
2.2. Điểm thay đổi sau sửa đổi
✅ Theo sửa đổi tại Nghị định số 70/2023/NĐ-CP, quy định đã được thay đổi như sau.
➡ "Bản sao hộ chiếu đã hợp pháp hóa lãnh sự" được thay đổi thành "bản sao hộ chiếu đã hợp pháp hóa lãnh sự hoặc bản sao hộ chiếu do doanh nghiệp xác nhận".
2.3. Lợi ích của thay đổi
✅ Giảm gánh nặng cho lao động nước ngoài
Có thể xin cấp giấy phép lao động mà không cần nhập cảnh vào Việt Nam trước.
Không cần thủ tục nhập cảnh trước, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian đi lại.
✅ Rút ngắn thủ tục tuyển dụng của doanh nghiệp
Doanh nghiệp có thể tự xác nhận bản sao hộ chiếu, giúp đơn giản hóa và đẩy nhanh thủ tục xin cấp.
Quy trình tuyển dụng từ xa trở nên thuận lợi hơn, giúp doanh nghiệp dễ dàng tuyển dụng nhân sự.
✅ Thu hút nhân tài từ nước ngoài dễ dàng hơn
Đặc biệt đối với việc tuyển dụng nhân sự có kỹ năng cao hoặc vị trí quản lý, việc nộp hồ sơ từ nước ngoài trở nên dễ dàng hơn.
Tổng kết
Với việc Nghị định số 70/2023/NĐ-CP có hiệu lực, điều kiện cấp giấy phép lao động cho lao động nước ngoài đã được nới lỏng đáng kể. Đặc biệt, việc mở rộng định nghĩa về "chuyên gia" và "nhà quản lý điều hành (giám đốc)" đã hạ thấp rào cản trong việc xin cấp giấy phép lao động - đây là điểm đáng chú ý nhất.
Không cần nộp bản gốc bằng cử nhân → chỉ cần giấy chứng nhận tốt nghiệp
Không cần chuyên ngành đào tạo trùng khớp với kinh nghiệm công việc → chỉ cần có kinh nghiệm liên quan là được cấp phép
Mở rộng phạm vi vị trí quản lý → người phụ trách bộ phận cũng có thể xin cấp phép
Đơn giản hóa thủ tục xác nhận hộ chiếu → chỉ cần doanh nghiệp xác nhận
Nhờ đó, thủ tục tuyển dụng lao động nước ngoài trở nên thuận lợi hơn, giúp đẩy nhanh quy trình tuyển dụng của doanh nghiệp. Đặc biệt, việc thu hút nhân tài từ nước ngoài trở nên dễ dàng hơn, kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình quốc tế hóa môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Trong thời gian tới, các doanh nghiệp khi xây dựng chiến lược tuyển dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam cần tận dụng tối đa quy định mới này.