2026-05-03 · 2 phút đọc

Bản chất của "sự linh hoạt" trong thủ tục hành chính: Điều gì nằm phía sau việc tuân thủ pháp luật

Chúng tôi muốn chia sẻ một câu chuyện thực tế rất đặc trưng của Việt Nam: phần lớn các vướng mắc phát sinh trong thủ tục hành chính không nằm ở bản thân quy định pháp luật, mà nằm ở khâu vận hành hệ thống.

01 - Nghịch lý "về mặt pháp luật thì được phép, nhưng lại không thể nộp hồ sơ"

Một khách hàng của chúng tôi là cơ sở y tế muốn xin cấp chứng chỉ hành nghề cho bác sĩ nước ngoài. Một công ty tư vấn khác đã từ chối hỗ trợ với lý do: "Thủ tục nay đã được số hóa hoàn toàn, nhưng do hệ thống không được thiết kế cho người nước ngoài nên việc nộp hồ sơ là bất khả thi." Tuy nhiên, khi rà soát quy định pháp luật, chúng tôi nhận thấy: việc bác sĩ nước ngoài xin cấp chứng chỉ hành nghề được pháp luật cho phép rõ ràng, không hề có bất kỳ rào cản pháp lý nào.

02 - Bản chất vấn đề: hệ thống được thiết kế "chỉ dành cho người Việt Nam"

Khi trực tiếp thao tác trên cổng dịch vụ công trực tuyến, chúng tôi phát hiện: hệ thống báo lỗi ngay khi nhập số hộ chiếu hoặc địa chỉ ở nước ngoài. Nói cách khác, hệ thống chỉ được thiết kế để tiếp nhận thông tin của công dân Việt Nam.

03 - Giải pháp thực tiễn: trao đổi trực tiếp "bên ngoài" hệ thống

Chúng tôi đã tạm thời nhập thông tin của một nhân viên người Việt Nam của công ty vào cổng trực tuyến để lấy số biên nhận, sau đó trực tiếp đến bộ phận tiếp nhận nộp đầy đủ bộ hồ sơ giấy chính thức, trình bày thẳng thắn tình huống thực tế và trao đổi nhiều lần với cán bộ phụ trách. Kết quả: cơ quan chức năng đã ghi nhận cách xử lý này là hợp lý, và thủ tục đã được hoàn tất suôn sẻ.

04 - Bài học rút ra: linh hoạt không đồng nghĩa với vi phạm pháp luật

Không phải mọi bất cập về mặt kỹ thuật đều ngay lập tức cấu thành hành vi vi phạm pháp luật. Điều quan trọng là: hiểu chính xác bản chất pháp lý của thủ tục; phân biệt rõ đâu là yêu cầu theo quy định pháp luật và đâu chỉ là hạn chế của hệ thống; đồng thời chủ động giải trình và điều chỉnh một cách hợp lý, trung thực khi cần thiết.

Thông điệp từ người hành nghề thực tế: ngay cả khi được thông báo rằng "hệ thống không cho phép" - đừng dừng lại ở đó. Điều quan trọng là chủ động trao đổi với cán bộ của cơ quan hành chính và cùng nhau tìm kiếm giải pháp để hoàn tất thủ tục theo đúng tinh thần của pháp luật.