Từ tháng 7/2026, 38 ngành nghề không còn phải xin giấy phép kinh doanh - Việt Nam chuyển đổi lớn từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"
Từ ngày 1/7/2026, doanh nghiệp kinh doanh trong 38 ngành, nghề sẽ không còn phải xin giấy phép trước khi hoạt động. Đây là kết quả của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 với tỷ lệ tán thành khoảng 90%. Sau đợt cắt giảm này, danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện còn 196 ngành, nghề (giảm 38 so với trước).
Thay đổi cốt lõi nằm ở phương thức quản lý: trước đây là "tiền kiểm" - muốn làm phải xin phép trước, được cấp phép mới hoạt động; từ nay chuyển sang "hậu kiểm" - về nguyên tắc được tự do kinh doanh, cơ quan quản lý sẽ kiểm tra sau. Hình dung đơn giản: trước kia phải qua cổng soát vé mới được vào, nay được vào thẳng - nhưng bên trong vẫn có người đi kiểm tra vé.
01 - Vì sao có sự sửa đổi này?
Sửa đổi xuất phát từ những vướng mắc tồn tại nhiều năm: quy định hành chính quá mức cần thiết, điều kiện kinh doanh không cần thiết, chi phí tuân thủ thủ tục cao, và rào cản gia nhập thị trường đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Trên cơ sở đó, Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội đã đề nghị Chính phủ cắt giảm điều kiện kinh doanh, giảm gánh nặng cho doanh nghiệp và minh bạch hóa chi phí tuân thủ.
02 - Những ngành, nghề nào thuộc diện điều chỉnh?
38 ngành, nghề trải rộng trên các lĩnh vực tài chính - kế toán - thương mại, xây dựng - giao thông, văn hóa - xã hội - y tế, công nghệ - đất đai, nông lâm ngư nghiệp. Một số ví dụ tiêu biểu:
- Dịch vụ đại lý thủ tục thuế; đại lý thủ tục hải quan; phụ trợ bảo hiểm; giám định thương mại
- Dịch vụ giới thiệu việc làm; cho thuê lại lao động
- Dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa ô tô; dịch vụ kiến trúc; hoạt động xây dựng của nhà thầu nước ngoài; quản lý, vận hành nhà chung cư
- Dịch vụ vận hành trung tâm dữ liệu; xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin và phát triển phần mềm
- Dịch vụ tư vấn du học; dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ; dịch vụ kho bãi...
03 - "Bãi bỏ giấy phép" có đồng nghĩa với "tự do"?
Không. Đây là điểm dễ hiểu lầm nhất. Nhiều doanh nghiệp nghĩ "không cần giấy phép nghĩa là được làm gì tùy ý", nhưng thực chất thay đổi chỉ là: từ "không cần xin phép trước" sang "sẽ bị kiểm tra sau". Các quy tắc và tiêu chuẩn của từng ngành vẫn giữ nguyên; vi phạm vẫn bị xử lý - chỉ là bị phát hiện sau thay vì bị chặn trước.
Theo kinh nghiệm thực tiễn của chúng tôi: "nới lỏng quản lý" không đồng nghĩa với "rủi ro bằng không". Khi không còn tấm giấy phép làm bằng chứng, doanh nghiệp càng phải tự chứng minh mình tuân thủ - nghĩa là không cần giấy phép, nhưng yêu cầu tuân thủ lại nghiêm ngặt hơn.
Danh mục việc cần chuẩn bị (checklist)
- Kiểm tra ngành nghề kinh doanh của công ty có nằm trong 38 ngành nghề được bãi bỏ giấy phép hay không
- Nếu có: chuẩn bị chuyển đổi từ cơ chế xin phép trước sang tuân thủ theo cơ chế hậu kiểm
- Rà soát quy trình nội bộ để đáp ứng yêu cầu hậu kiểm (lưu hồ sơ, tự chịu trách nhiệm)
- Theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành cụ thể trước ngày 1/7/2026
- Tham vấn luật sư nếu chưa chắc ngành nghề của công ty có thuộc diện được bãi bỏ giấy phép hay không