Điều kiện đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam
Bài viết do luật sư người Việt Nam giải thích dễ hiểu về giới hạn tỷ lệ vốn góp nước ngoài, yêu cầu xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, cũng như các điều kiện thực tế đối với việc vận hành website TMĐT, hoạt động B2C/B2B khi triển khai kinh doanh thương mại điện tử tại Việt Nam. Bài viết giới thiệu cụ thể việc phân loại ngành nghề cần thẩm định trước khi cấp phép và những lưu ý theo từng hình thức vận hành, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản gia nhập thị trường kinh doanh trực tuyến. Chúng tôi có nhiều kinh nghiệm thực tiễn hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp Nhật Bản trong việc thành lập, vận hành website TMĐT — từ đăng ký ngành nghề, xử lý các quy định về đầu tư nước ngoài, xin cấp phép, rà soát hợp đồng cho đến tuân thủ quy định về quảng cáo — với thế mạnh là tư vấn tổng hợp trên cả ba phương diện pháp lý, công nghệ và quy định thương mại.
01 - Phân loại ngành nghề (chi tiết nội dung hoạt động kinh doanh)
Nội dung hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam được quy định chi tiết như sau.
Website thương mại điện tử bán hàng
Website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử (ví dụ: sàn giao dịch TMĐT, website đấu giá trực tuyến, website khuyến mại trực tuyến và các website khác theo quy định của Bộ Công Thương)
02 - Điều kiện tiếp cận thị trường
03 - Điều kiện đầu tư, kinh doanh đối với hoạt động thương mại điện tử (TMĐT)
3.1. Điều kiện đầu tư
Nghĩa vụ trong hoạt động bán hàng trên sàn giao dịch thương mại điện tử
Chủ sàn giao dịch thương mại điện tử tại Việt Nam có trách nhiệm thực hiện các biện pháp sau đây đối với thương nhân nước ngoài mở gian hàng trên sàn.
Xác minh danh tính của thương nhân mở gian hàng
Lựa chọn và thực hiện một trong các biện pháp sau
Yêu cầu doanh nghiệp nước ngoài mở gian hàng phải có quyền xuất nhập khẩu theo quy định pháp luật Việt Nam
Thực hiện thủ tục nhập khẩu theo ủy thác của người mua tại Việt Nam
Yêu cầu thương nhân nước ngoài chỉ định đại lý thương mại tại Việt Nam
Hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử phải thực hiện thủ tục thông quan theo quy định pháp luật hải quan
Hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài
Khi nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực dịch vụ thương mại điện tử, các hình thức sau đây được chấp nhận (khoản 1, khoản 2 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2020).
Đầu tư thông qua thành lập tổ chức kinh tế
Đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp
Ngoài ra, trường hợp đáp ứng các điều kiện sau đây thì phải được thẩm định về an ninh quốc gia (do Bộ Công an đánh giá).
Trường hợp nhà đầu tư nước ngoài chi phối một trong các doanh nghiệp thuộc nhóm 5 doanh nghiệp thương mại điện tử hàng đầu Việt Nam do Bộ Công Thương công bố
Định nghĩa "chi phối":
Sở hữu tỷ lệ vốn góp từ 50% trở lên hoặc sở hữu từ 50% trở lên cổ phần có quyền biểu quyết
Trực tiếp hoặc gián tiếp có quyền quyết định nhân sự đối với Hội đồng quản trị, Chủ tịch, Tổng giám đốc (CEO)
Có quyền quyết định các chính sách quản lý, điều hành quan trọng như lựa chọn công nghệ, hình thức kinh doanh, lựa chọn ngành nghề, khu vực, hình thức hoạt động, huy động, phân bổ, sử dụng vốn
3.2. Điều kiện kinh doanh (áp dụng chung cho nhà đầu tư trong nước và nước ngoài)
Điều kiện thiết lập website thương mại điện tử bán hàng
Phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây.
Là doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đã có mã số thuế
Đã thông báo với Bộ Công Thương về việc thiết lập website thương mại điện tử bán hàng
Điều kiện thiết lập website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử
Phải đáp ứng đầy đủ tất cả các điều kiện sau đây.
Là doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam
Lập "Đề án cung cấp dịch vụ" bao gồm các nội dung sau đây
Mô hình tổ chức hoạt động kinh doanh (nội dung dịch vụ, hoạt động marketing trực tuyến/ngoại tuyến, phương án hậu cần...)
Phân định rõ ràng quyền và nghĩa vụ giữa nhà cung cấp dịch vụ và người sử dụng
Đăng ký thiết lập website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử với Bộ Công Thương và nhận được xác nhận đăng ký
Điều kiện cung cấp dịch vụ chứng nhận tín nhiệm thương mại điện tử (đánh giá tín nhiệm)
Là doanh nghiệp, tổ chức độc lập được thành lập theo pháp luật Việt Nam
Độc lập về tài chính và tổ chức với chủ sở hữu website thương mại điện tử được đánh giá
Có tiêu chí, quy trình đánh giá công khai, minh bạch và thống nhất
Đã đăng ký và được Bộ Công Thương xác nhận
Điều kiện cung cấp dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử
Là pháp nhân được thành lập theo pháp luật Việt Nam
Nộp hồ sơ đề án kinh doanh gồm các nội dung sau đây và chịu sự thẩm định của Bộ Công Thương
Giới thiệu về pháp nhân (kinh nghiệm, năng lực...)
Hướng dẫn kỹ thuật (hệ thống công nghệ thông tin, quy trình vận hành hợp đồng điện tử, chữ ký điện tử, xác thực danh tính, bảo mật thông tin, xử lý sự cố...)
Bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu, hệ thống tìm kiếm, quản lý hợp đồng...