Điều kiện đầu tư nước ngoài, điều kiện kinh doanh đối với hoạt động bán lẻ tại Việt Nam
Luật sư Việt Nam giải thích dễ hiểu về điều kiện đầu tư nước ngoài, điều kiện đầu tư, việc xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC), cơ chế kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) và các điểm thực tiễn khác khi triển khai hoạt động kinh doanh bán lẻ (bao gồm bán hàng tại cửa hàng và thương mại điện tử) tại Việt Nam. Bài viết hệ thống hóa phân loại ngành nghề mà doanh nghiệp có vốn nước ngoài có thể đầu tư, giới hạn tỷ lệ vốn góp, hạn chế về hệ thống phân phối, các lưu ý khi thiết lập cửa hàng thực tế, giúp doanh nghiệp chủ động phòng tránh rủi ro trước khi đầu tư. Chúng tôi có nhiều kinh nghiệm hỗ trợ các doanh nghiệp bán lẻ Nhật Bản trong việc đăng ký đầu tư, xin cấp phép, ký kết hợp đồng thuê mặt bằng, thành lập pháp nhân tại Việt Nam, với thế mạnh là khả năng hỗ trợ xuyên suốt các lĩnh vực pháp lý, đầu tư, phân phối và thương mại.
※ Vui lòng không sao chép, đăng lại, sử dụng lại hoặc chỉnh sửa nội dung này dưới bất kỳ hình thức nào khi chưa được phép.
１. Tổng quan về các quy định
Tên ngành nghề：Kinh doanh bán lẻ
Tên ngành nghề chính thức theo pháp luật Việt Nam
Mã CPC
Mã VSIC
Kinh doanh bán lẻ
631
632
61112, 6113, 6121
Được xác định theo mặt hàng và hình thức bán hàng.
※ Lưu ý:
Về mã VSIC
Mã ngành nghề chi tiết sẽ khác nhau tùy theo mặt hàng và hình thức bán hàng. Ví dụ: bán lẻ ô tô, bán lẻ tại siêu thị, bán lẻ tại siêu thị mini, bán lẻ tại cửa hàng tiện lợi, bán lẻ thực phẩm v.v.
Điều kiện về đầu tư, kinh doanh
Cam kết WTO
Các điều ước quốc tế khác
Điều kiện theo pháp luật trong nước Việt Nam (Nghị định số 09/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam)
Hoạt động bán lẻ được mở cửa cho nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, không cho phép cung cấp dịch vụ xuyên biên giới, trừ trường hợp hàng hóa phục vụ mục đích tiêu dùng cá nhân được giao trực tiếp đến người tiêu dùng. (*Trong trường hợp này, có thể bán trực tiếp từ trang thương mại điện tử tại Nhật Bản cho người tiêu dùng tại Việt Nam.)
Do đó, để kinh doanh bán lẻ tại Việt Nam, bắt buộc phải có pháp nhân tại Việt Nam. Việc góp vốn 100% nước ngoài không phải là vấn đề.
Hạn chế đối với mặt hàng kinh doanh
Có thể bán các sản phẩm được sản xuất hợp pháp trong nước Việt Nam và hàng nhập khẩu hợp pháp vào Việt Nam, ngoại trừ: dầu nhờn, mỡ bôi trơn; gạo; đường; các sản phẩm ghi hình; sách, báo, tạp chí.
Trường hợp đã sở hữu cửa hàng bán lẻ dưới hình thức siêu thị, siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, muốn bán gạo; đường; các sản phẩm ghi hình; sách, báo, tạp chí tại các cửa hàng bán lẻ đó, cần xin riêng "giấy phép bán lẻ gạo; đường; sản phẩm ghi hình; sách, báo, tạp chí".
Xin giấy phép riêng (giấy phép con)
Để kinh doanh bán lẻ, cần xin giấy phép riêng (giấy phép kinh doanh).
Cơ quan có thẩm quyền: Sở Công Thương nơi đặt trụ sở chính của công ty
Xin giấy phép lập cơ sở bán lẻ
Đối với cơ sở bán lẻ thứ nhất: giấy phép lập cơ sở bán lẻ
Đối với cơ sở bán lẻ thứ hai trở đi: cần thực hiện thủ tục phân biệt giữa trường hợp phải thực hiện kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) và trường hợp không cần thực hiện.
Khác
Khi triển khai kinh doanh bán lẻ qua trang thương mại điện tử, cũng cần đăng ký trang thương mại điện tử đó.
２. "Lưu ý (TIP)"
Đối với doanh nghiệp có vốn góp nước ngoài nhưng không bị coi là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (gọi là "doanh nghiệp trong nước" theo sơ đồ dưới đây), không cần đáp ứng các điều kiện hạn chế vốn nước ngoài nêu trên.
３. Những lưu ý khi xin giấy phép kinh doanh (giấy phép bán lẻ), giấy phép lập cơ sở bán lẻ
(1) Giấy phép kinh doanh (giấy phép bán lẻ)
Giấy phép kinh doanh là giấy phép riêng (giấy phép con), bắt buộc phải xin trước khi bắt đầu hoạt động kinh doanh. Ngay cả trường hợp không kinh doanh bán lẻ tại cửa hàng mà chỉ bán lẻ qua internet (trang thương mại điện tử) hoặc theo đơn đặt hàng riêng lẻ, vẫn cần xin giấy phép bán lẻ.
Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép bán lẻ là Sở Công Thương, do đó chi phí và thời gian thực hiện thủ tục tương đối lớn.
(２) Quy trình xin cấp giấy phép lập cơ sở bán lẻ
(3) Yêu cầu khi cần thực hiện kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT)
Khi thành lập cửa hàng bán lẻ thứ hai, ngoại trừ trường hợp diện tích cửa hàng bán lẻ dưới 500m², được thành lập trong trung tâm thương mại, và không thuộc loại hình cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị mini, thì cần phải thực hiện kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT).
Hội đồng thẩm định ENT do Ủy ban nhân dân thành lập. (Hội đồng thẩm định ENT bao gồm Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Công Thương, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Giao thông vận tải, Sở Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân quận.) Chỉ riêng việc thành lập Hội đồng thẩm định ENT cũng đã mất khá nhiều thời gian. Nên dự trù rằng để có được kết quả phê duyệt ENT có thể mất hơn nửa năm.
Về ENT, theo cam kết CPTPP, Việt Nam cam kết bãi bỏ thủ tục ENT kể từ sau ngày 14/01/2024. Tuy nhiên, khi xác nhận với cơ quan có thẩm quyền, chúng tôi được biết rằng "để bãi bỏ ENT cần phải phản ánh vào pháp luật trong nước, hoặc phải được phê duyệt riêng lẻ", do đó không thể áp dụng trực tiếp điều khoản đã cam kết trong CPTPP. Tuy nhiên, do việc hoàn thiện pháp luật trong nước của Việt Nam vẫn còn khá chậm trễ, nên tại thời điểm hiện tại, vẫn được yêu cầu phải thực hiện thủ tục ENT.