Quy định hạn chế đầu tư nước ngoài và điều kiện kinh doanh dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi tại Việt Nam
Mục lục
17. Ngành nghề 20. Y tế NO.1
* Đề nghị không sao chép, đăng tải lại, sử dụng lại hoặc chỉnh sửa nội dung dưới mọi hình thức khi chưa được phép.
1. Phân loại hoạt động kinh doanh
Tên hoạt động kinh doanh: Dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi (day service)
Tại Việt Nam, dịch vụ chăm sóc ban ngày (day service) chưa phổ biến như tại Nhật Bản. Hiện chưa tồn tại một loại giấy phép kinh doanh tổng hợp mang tên "dịch vụ day service", mà việc phân loại hoạt động kinh doanh sẽ khác nhau tùy theo nội dung dịch vụ cung cấp. Điển hình như sau.
Nội dung dịch vụ day service
Ngành nghề, lĩnh vực đầu tư tương ứng
Đưa đón người cao tuổi (đưa đón đến trung tâm day service...)
Kinh doanh vận tải hành khách
Hỗ trợ tắm rửa, vệ sinh, ăn uống
Huấn luyện chức năng đơn giản
Duy trì sức khỏe
Nâng cao chất lượng cuộc sống
Dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc người cao tuổi
2. Quy định hạn chế đầu tư nước ngoài đối với dịch vụ vận tải hành khách tại Việt Nam
Tên hoạt động kinh doanh: Dịch vụ vận tải hành khách đường bộ
Tên hoạt động kinh doanh chính thức theo pháp luật Việt Nam
Mã CPC
Mã VSIC
Dịch vụ vận tải hành khách đường bộ
7121
7122
4931
4932
Cam kết WTO
Hiệp định Việt Nam - Nhật Bản
Pháp luật trong nước
Theo cam kết WTO, dịch vụ vận tải hành khách chỉ được phép cung cấp thông qua hợp đồng hợp tác kinh doanh hoặc liên doanh, với tỷ lệ vốn góp của bên nước ngoài không vượt quá 49%.
Nói cách khác, để cung cấp dịch vụ vận tải hành khách đường bộ, nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng đồng thời hai điều kiện sau đây.
Hình thức gia nhập thị trường: hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) hoặc liên doanh
Tỷ lệ vốn góp: không vượt quá 49%
100% lái xe phải là người Việt Nam
■ Bình luận
Như trên đã nêu, trường hợp có 100% vốn nước ngoài thì không thể gia nhập lĩnh vực dịch vụ vận tải hành khách đường bộ.
Do đó, cần cân nhắc phương án loại bỏ hoạt động đưa đón người cao tuổi (vận chuyển đến trung tâm day service...) ra khỏi phạm vi dịch vụ day service, hoặc hợp tác với công ty nội địa Việt Nam có đủ điều kiện kinh doanh vận tải hành khách, để hành khách ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị vận tải và được đưa đến trung tâm day service.
3. Về dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc người cao tuổi
Tên hoạt động kinh doanh: Dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc người cao tuổi
Tên hoạt động kinh doanh chính thức theo pháp luật Việt Nam
Mã CPC
Mã VSIC
Dịch vụ chăm sóc sức khỏe con người khác
(dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi)
9319
8730
Cam kết WTO
Hiệp định Việt Nam - Nhật Bản
Theo cam kết WTO, Việt Nam không cam kết mở cửa dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc người cao tuổi cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Nói cách khác, không có gì bảo đảm rằng nhà đầu tư nước ngoài có thể đầu tư vào dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc người cao tuổi; việc cấp phép sẽ được xem xét, quyết định theo từng hồ sơ xin phép cụ thể.
AFAS (Hiệp định khung ASEAN về Dịch vụ): tiểu mục CPC 93191 (dịch vụ sinh sản và các dịch vụ liên quan, dịch vụ chăm sóc, vật lý trị liệu và điều dưỡng) thuộc CPC 9319 được mở cửa cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cho phép thực hiện với 100% vốn nước ngoài. Đối với các tiểu mục khác ngoài CPC 93191, không được thực hiện độc lập mà phải liên doanh với đối tác Việt Nam, với tỷ lệ vốn góp nước ngoài không vượt quá 70%.
CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương): tiểu mục CPC 93191 (dịch vụ sinh sản và các dịch vụ liên quan, dịch vụ chăm sóc, vật lý trị liệu và điều dưỡng) thuộc CPC 9319 đã được mở cửa 100% cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Nói cách khác, nhà đầu tư nước ngoài đến từ các quốc gia thành viên CPTPP, bao gồm Nhật Bản, có thể thực hiện hoạt động kinh doanh thuộc CPC 93191 tại Việt Nam với 100% vốn nước ngoài.
Do Nhật Bản là thành viên CPTPP, nên nếu ưu tiên áp dụng CPTPP, có thể hiểu rằng quý công ty có thể cung cấp dịch vụ chăm sóc tại Việt Nam (bao gồm dịch vụ hỗ trợ sức khỏe người cao tuổi). Tuy nhiên, trên thực tế, cơ quan đăng ký kinh doanh vốn quen thuộc với các quy định của cam kết WTO, nhưng chưa quen thuộc với các quy định của AFAS hay CPTPP. Do đó, đối với những ngành nghề tuy chưa được mở cửa theo cam kết WTO nhưng đã được mở cửa theo CPTPP, việc đăng ký kinh doanh không hề đơn giản. Ít nhất, cần giải thích cho cơ quan chức năng về sự tồn tại và nội dung của quy định CPTPP để họ hiểu và chấp thuận. Tuy có phần khó khăn, nhưng việc đăng ký được cho là khả thi.
Pháp luật trong nước
Luật Người cao tuổi Việt Nam (2009), Nghị định số 06/2011/NĐ-CP, Nghị định số 103/2017/NĐ-CP
Đây là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, do đó cần đáp ứng các điều kiện sau đây.
■ Điều kiện cần thiết
Thứ tự
Điều kiện
Nội dung chi tiết
1
Hình thức thành lập
Có thể thành lập dưới hình thức hội, hoặc pháp nhân (pháp nhân thông thường hoặc pháp nhân xã hội).
2
Điều kiện đối với người đại diện cơ sở
Người đại diện cơ sở phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
Phải có phẩm chất đạo đức tốt, không mắc phải các tệ nạn xã hội, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, và không thuộc đối tượng đã bị kết án mà chưa được xóa án tích.
3
Môi trường và vị trí
Phải được bố trí tại nơi thuận tiện tiếp cận giao thông, trường học, bệnh viện..., có môi trường có lợi cho sức khỏe của người sử dụng dịch vụ.
Phải có điện và nước sạch phục vụ sinh hoạt hằng ngày.
4
Cơ sở vật chất
Cơ sở phải bảo đảm các điều kiện vật chất tối thiểu sau đây.
a. Diện tích đất (đối với nhà nhiều tầng là diện tích sàn): trung bình 30m²/người ở khu vực nông thôn, 10m²/người ở khu vực đô thị.
b. Diện tích ở bình quân của người sử dụng dịch vụ tối thiểu là 6m²/người. Phòng sinh hoạt chung phải được trang bị đầy đủ nội thất cần thiết cho hoạt động sinh hoạt hằng ngày của người sử dụng dịch vụ.
c. Cơ sở phải có khu vực ở, khu vực bếp, khu vực làm việc cho cán bộ, nhân viên, khu vui chơi giải trí, hệ thống cấp thoát nước, điện, đường nội bộ.
d. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phải được thiết kế phù hợp, thuận tiện cho người cao tuổi sử dụng.
5
Nhân sự
a. Bố trí nhân viên trực tiếp tư vấn, chăm sóc cho người sử dụng dịch vụ
b. Nhân viên phải đáp ứng các điều kiện sau đây.
Có đủ sức khỏe để chăm sóc người sử dụng dịch vụ.
Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
Có phẩm chất đạo đức tốt, không mắc phải các tệ nạn xã hội, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, và không thuộc đối tượng đã bị kết án mà chưa được xóa án tích.
Có kỹ năng chăm sóc.
c. Số lượng nhân viên phải được bố trí đầy đủ, phù hợp với quy mô người sử dụng dịch vụ.