Case Study số 1: Quảng cáo xuyên biên giới của doanh nghiệp vận hành trang thông tin điện tử (web media)
chúng tôi sở hữu đội ngũ luật sư Việt Nam am hiểu sâu sắc lĩnh vực quảng cáo, công nghệ thông tin và truyền thông tại Việt Nam, đã cung cấp nhiều tư vấn pháp lý cho các doanh nghiệp Nhật Bản trong lĩnh vực phân phối nội dung và quảng cáo xuyên biên giới. Đặc biệt, chúng tôi có thế mạnh trong việc xử lý thực tiễn các vấn đề giao thoa giữa Luật Quảng cáo, pháp luật viễn thông và thuế đối với quảng cáo kỹ thuật số xuyên biên giới (từ Nhật Bản hướng tới Việt Nam, hoặc doanh nghiệp Việt Nam đặt quảng cáo ra nước ngoài). Bài viết này hướng đến những ai quan tâm đến các từ khóa như "quy định quảng cáo tại Việt Nam", "pháp luật về trang thông tin điện tử tại Việt Nam", "quy định pháp luật về thương mại điện tử xuyên biên giới", "quảng cáo của doanh nghiệp Nhật Bản hướng tới Việt Nam", "giấy phép quảng cáo cho pháp nhân nước ngoài"; bài viết sẽ phân tích chi tiết thông qua một tình huống thực tế về giấy phép cần thiết, các quy định pháp luật cần lưu ý, và những vấn đề pháp lý trong thực tiễn.
01 - Tóm tắt vụ việc
Công ty XXX (pháp nhân Nhật Bản) đang vận hành một trang thông tin điện tử (sau đây gọi là "trang web này") tại Việt Nam nhằm cung cấp thông tin về sản phẩm/dịch vụ của khách hàng, dưới hình thức "giới thiệu sản phẩm của khách hàng". Công ty dự định thu về doanh thu dưới dạng phí môi giới thông qua trang web này.
【Điểm cần lưu ý】
Công ty dự định cung cấp dịch vụ xuyên biên giới mà không có cơ sở đặt tại Việt Nam
Một số bài viết dự kiến đăng trên trang web này không phải do công ty tự sản xuất mà có khả năng được sao chép, đăng lại từ các trang web khác mà không xin phép
Trên cơ sở các điểm nêu trên, Công ty XXX đã đề nghị chúng tôi tư vấn về tính hợp pháp theo pháp luật Việt Nam và các biện pháp xử lý.
02 - Ý kiến pháp lý của luật sư Việt Nam
▶ Vấn đề pháp lý thứ nhất: Tính hợp pháp của dịch vụ môi giới xuyên biên giới (Luật Quảng cáo, thuế)
Không thể thực hiện hoạt động môi giới thương mại tại Việt Nam theo hình thức xuyên biên giới.
Thay vào đó, có thể cân nhắc chuyển sang hình thức dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới. Theo Điều 1 Nghị định 70/2021/NĐ-CP, dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới do doanh nghiệp nước ngoài cung cấp được coi là hợp pháp. Tuy nhiên, cần thực hiện các nghĩa vụ sau:
Thông báo cho cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam chậm nhất 15 ngày trước khi bắt đầu quảng cáo
Nếu phát sinh doanh thu tại Việt Nam, phải nộp thuế nhà thầu (thuế thu nhập doanh nghiệp) với mức 5% (*do công ty không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, nên trường hợp khách hàng tại Việt Nam thanh toán phí quảng cáo, khách hàng đó có thể thực hiện thủ tục khấu trừ và nộp thuế thay cho Công ty XXX)
▶ Vấn đề pháp lý thứ hai: Rủi ro vi phạm quyền tác giả (Luật Sở hữu trí tuệ)
Theo Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam và Điều 18 Nghị định số 131/2013/NĐ-CP, việc sao chép, đăng lại tác phẩm mà không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị xử phạt lên tới 35.000.000 đồng.
Ngay cả khi không nhằm mục đích thương mại, nếu không ghi rõ nguồn trích dẫn thì vẫn có thể bị coi là hành vi vi phạm pháp luật.
✅ Biện pháp xử lý được đề xuất:
Đối với những nội dung được đăng lại từ trang web khác, cần biên tập lại thành nội dung nguyên bản (nguyên tác), hạn chế tối đa việc trùng lặp.
Trường hợp bất khả kháng phải trích dẫn thông tin từ nguồn khác, cần ghi rõ đường dẫn URL nguồn và tên tác phẩm, để đáp ứng "trường hợp ngoại lệ về trích dẫn" theo điểm đ khoản 1 Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ.
Cần ký kết bằng văn bản với tất cả các cộng tác viên viết bài về các điều khoản liên quan đến quyền tác giả.
▶ Vấn đề pháp lý thứ ba: Các từ ngữ và giới hạn bị cấm trong quảng cáo (Luật Quảng cáo)
Theo khoản 11 Điều 8 Luật Quảng cáo Việt Nam, các từ ngữ như "duy nhất", "tốt nhất", "số một" bị cấm sử dụng trừ khi có giấy chứng nhận do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp.
Một số bài viết đăng trên trang web này có sử dụng các cách diễn đạt tương tự như trên, có khả năng bị coi là vi phạm Luật Quảng cáo.
✅ Biện pháp xử lý được đề xuất:
Nếu vận hành với mục đích thương mại, khuyến nghị rà soát toàn bộ các bài viết, sửa đổi hoặc xóa bỏ nếu có chứa các từ ngữ bị cấm.
Đối với các sản phẩm kinh doanh có điều kiện (dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng...), cần yêu cầu bên đặt quảng cáo cung cấp giấy chứng nhận, giấy phép và đối chiếu tính phù hợp với nội dung quảng cáo.
◆ Kết luận và định hướng xử lý tiếp theo ◆
Để Công ty XXX vận hành trang thông tin điện tử tại Việt Nam một cách hợp pháp và ổn định, cần thực hiện các biện pháp sau:
Tái cấu trúc mô hình kinh doanh: cần xem xét lại theo hướng dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới thay vì hoạt động môi giới thương mại.
Xây dựng cơ chế quản lý quyền tác giả: đẩy mạnh việc tạo nội dung nguyên bản, tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc trích dẫn.
Quản lý nội dung quảng cáo: loại bỏ các từ ngữ bị cấm và kiểm tra sự phù hợp với Luật Quảng cáo.
Hoàn thiện thủ tục hành chính và nghĩa vụ thuế: xây dựng cơ chế thông báo trước khi quảng cáo và đáp ứng nghĩa vụ nộp thuế.
Rà soát lại hợp đồng với cộng tác viên viết bài: ký kết hợp đồng quy định rõ quyền tác giả và phạm vi trách nhiệm.